Tác giả : Châu Phước Tiến
Nếu ai đó về thăm làng Thanh Quýt vào những ngày này của năm 2025, chắc hẳn sẽ ngạc nhiên trước sự nhộn nhịp, sắc sỡ của những xóm nhỏ vốn thanh bình. Không còn thuần túy là những cánh đồng lúa, Thanh Quýt đang dần khẳng định vị thế của mình như một "thủ phủ" đồ mã tâm linh của vùng đất Quảng Nam.
Hiện nay, toàn làng đã có gần 15 hộ gia đình chuyên tâm theo nghề làm giấy vàng mã. Đây là một con số ấn tượng, cho thấy sự chuyển dịch kinh tế nhạy bén của người dân nơi đây. Nghề này đặc biệt ở chỗ nó tận dụng được thời gian nhàn rỗi, không đòi hỏi sức vóc quá lớn nhưng lại cần sự khéo léo, tỉ mỉ và cái tâm của người làm nghề. Giữa cái nắng cháy da hay những ngày mưa dầm xứ Quảng, người thợ Thanh Quýt vẫn thong dong trong hiên nhà, đôi tay thoăn thoắt dán từng nếp áo, dựng từng khung tre.
2. Từ "Ông Ngựa" truyền thống đến "Siêu xe, Điện thoại" hiện đại
Thế giới của người âm tại Thanh Quýt phong phú chẳng kém gì thế giới thực. Dưới đôi bàn tay của những người thợ lành nghề, những tờ giấy màu vô tri đã hóa thân thành:
Vật phẩm truyền thống: Những chú ngựa giấy oai nghiêm, những bộ áo binh rực rỡ, hay hình tượng Ông Thổ Thần hiền hậu.Vật phẩm hiện đại: Đáp ứng nhu cầu "trần sao âm vậy", làng Thanh Quýt nay sản xuất cả những chiếc ô tô đời mới, xe máy tay ga sang trọng, điện thoại thông minh và cả những căn biệt thự giấy lộng lẫy.
Tất cả không chỉ là hàng hóa, mà là phương tiện để con cháu gửi gắm niềm thương tiếc, sự hiếu thảo và lời nguyện cầu gửi đến tổ tiên, những người đã khuất.
3. Những "nhân vật" giữ lửa cho làng nghề
Sự hưng thịnh của nghề vàng mã Thanh Quýt hôm nay ghi dấu ấn đậm nét của những hộ gia đình tâm huyết như ông Phúc, ông Nguyên.
Hộ ông Phúc - Những chuyến xe chở niềm tin: Không chỉ dừng lại ở việc sản xuất, ông Phúc còn là "mắt xích" quan trọng đưa sản phẩm Thanh Quýt đi xa. Những chuyến xe của ông tỏa đi khắp các nẻo đường từ Đại Lộc, Hiệp Đức cho đến Thăng Bình, Nam Phước. Ở đâu cần đồ mã chất lượng, ở đó có hàng của ông Phúc Thanh Quýt.
Hộ ông Nguyên - Sự kết nối cộng đồng: Ông Nguyên lại chọn cách vận hành mang đậm tình làng nghĩa xóm. Ông nhận đơn hàng lớn rồi chia nhỏ cho các hộ gia đình lân cận để cùng làm. Người dán áo, người lắp khung Thổ Thần... mô hình này giúp tạo ra thu nhập ổn định cho hàng chục lao động địa phương.
Với mức thu nhập bình quân khoảng 7.000.000 đồng/tháng, nghề vàng mã đã mang lại cái ăn cái mặc bền vững. Công việc nhẹ nhàng, "nắng không đến mặt, mưa không đến đầu" thực sự là một cứu cánh kinh tế lý tưởng cho những người lao động nhàn rỗi tại quê nhà.
4. Chợ Mới Thanh Quýt: "Tổng kho" đồ mã tâm linh
Có thể khẳng định, Chợ mới Thanh Quýt đã trở thành trung tâm điều phối, là chợ đầu mối về đồ mã tâm linh lớn nhất vùng. Mỗi buổi sáng, cảnh mua bán, giao nhận hàng hóa diễn ra tấp nập. Những xấp giấy tiền, những thùng áo binh được đóng gói cẩn thận để kịp lên xe về các vùng miền.
Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế năm 2025, khi các văn phòng bất động sản ăn nên làm ra hay các công trình lớn khởi công, nhu cầu về đồ mã lại càng tăng cao. Người ta không tiếc tiền mua những chiếc xe ô tô giấy khổng lồ để cúng tất niên, cúng động thổ với hy vọng mọi sự hanh thông, "có thờ có thiêng, có kiêng có lành". Hình ảnh những chiếc xe giấy to như thật được hóa trong lửa hồng giữa tiếng cầu khấn thành tâm đã trở thành một nét đặc trưng trong đời sống kinh doanh hiện đại.
Kết bài: Nét đẹp của phong tục và lòng biết ơn
Dẫu xã hội có phát triển đến đâu, phong tục đốt vàng mã vẫn tồn tại như một sợi dây tâm linh bền chặt trong đời sống người Việt. Nghề làm vàng mã ở Thanh Quýt không chỉ giải quyết bài toán kinh tế, mà còn góp phần gìn giữ một nét văn hóa hiếu nghĩa.
Về Thanh Quýt hôm nay, nhìn những nụ cười rạng rỡ của người thợ bên lò sản xuất, nhìn những sắc màu xanh đỏ của giấy tiền vàng bạc lấp lánh dưới nắng xuân, ta thấy yêu hơn cái nghề "làm cho người âm, nuôi sống người dương". Một nghề nghiệp không chỉ mang lại cơm áo, mà còn mang lại sự bình an trong tâm hồn cho bao thế hệ.
