Trong quy hoạch đô thị, những quyết định mang tính lịch sử thường đi kèm với những tranh cãi nảy lửa. Tuy nhiên, nếu không có cái nhìn xuyên thế kỷ — 50 năm, thậm chí 100 năm — chúng ta sẽ mãi loay hoay trong chiếc áo quá chật chội của hiện tại. Việc di dời Sân bay Quốc tế Đà Nẵng ra khỏi nội đô không chỉ là một phương án giao thông, mà là một cuộc cách mạng về tư duy quy hoạch để giải phóng tiềm năng cho "thành phố đáng sống".
1. Phá vỡ tư duy bảo thủ: Bài học từ thế giới và lân cận
Nhìn ra khu vực, các quốc gia phát triển đã thực hiện việc chuyển đổi sân bay từ nội đô ra ngoại vi từ hàng thập kỷ trước để giải quyết áp lực đô thị hóa. Ngay tại Việt Nam, các tỉnh như Thừa Thiên Huế, Bình Định, Thanh Hóa hay các tỉnh Tây Nguyên, sân bay đều nằm cách trung tâm từ 20km đến 35km. Khoảng cách này là "tỷ lệ vàng" đủ để đảm bảo tính kết nối nhưng cũng đủ xa để không kìm hãm không gian phát triển của lõi đô thị.
Việc giữ sân bay ở vị trí hiện tại chỉ vì thói quen hay sự thuận tiện nhất thời là một biểu hiện của tư duy bảo thủ. Một lãnh đạo có tầm nhìn phải dám đối mặt với chỉ trích để thực hiện những thay đổi có lợi cho nhiều thế hệ mai sau.
2. Giải tỏa áp lực "nghẹt thở" cho đô thị Đà Nẵng
 |
| Bên Trong Sân Bay Đà Nẵng |
Đà Nẵng hiện nay đã vượt ngưỡng 1,3 triệu dân, mật độ dân số tăng nhanh theo cơ học khiến quỹ đất phát triển đô thị gần như cạn kiệt. Sân bay Đà Nẵng hiện đang nằm như một "ốc đảo" khổng lồ án ngữ ngay giữa lòng thành phố, chia cắt các mạch giao thông huyết mạch và gây áp lực khủng khiếp lên hạ tầng nội đô.
Áp lực giao thông: Việc di chuyển giữa các quận bị ngăn cách bởi tường rào sân bay, tạo ra những nút thắt cổ chai không thể hóa giải.
Ô nhiễm và an toàn: Tiếng ồn, khí thải và các rủi ro hàng không ngay trên đầu hàng triệu dân cư là những vấn đề không thể xem nhẹ.
Giải phóng quỹ đất vàng: Nếu di dời sân bay, Đà Nẵng sẽ có thêm hàng trăm héc-ta "đất kim cương" để xây dựng các trung tâm tài chính, công viên phần mềm, hay không gian công cộng tầm cỡ quốc tế — những thứ thực sự tạo ra giá trị thặng dư bền vững hơn là một đường băng nằm giữa phố.
3. Từ bỏ tư duy "ký ức" để hướng tới tương lai
Nhiều người e ngại di dời vì những lý do về lịch sử hay kỷ niệm. Nhưng thực tế, mảnh đất sân bay xưa kia vốn là đất đặt thuốc Cẩm Lệ của người Thanh Quýt, không phải là một di tích lịch sử không thể chạm tới. Chúng ta không nên để những hoài niệm ngăn cản bước tiến của một đô thị hiện đại. Di sản quý giá nhất mà chúng ta để lại cho con cháu không phải là một sân bay cũ kỹ, mà là một thành phố thông minh, rộng mở và phát triển mạnh mẽ.
4. Phản biện phương án "hầm ngầm" và đề xuất địa điểm mới
Có ý kiến cho rằng nên làm đường hầm xuyên sân bay với chi phí dự kiến khoảng 20.000 tỷ đồng. Đây là một tư duy viển vông và lãng phí.
Chi phí vận hành: Việc vận hành và duy tu hầm ngầm vô cùng tốn kém và tiềm ẩn nhiều rủi ro sự cố hàng không. Trên thế giới, người ta luôn ưu tiên xử lý sự cố trên mặt đất vì tính linh hoạt và an toàn cao hơn.
Đề xuất vị trí: Thay vì đổ tiền vào những dự án chắp vá, tại sao không dồn lực để xây dựng một sân bay hoàn toàn mới tại vùng không gian mở như xã Điện Hòa (Điện Bàn) hoặc xã Hòa Khương?
Với công nghệ xây dựng hiện đại của các tập đoàn lớn hiện nay, việc thi công một sân bay mới diễn ra rất nhanh chóng và bài bản. Đà Nẵng và Quảng Nam thực tế đã là một không gian kinh tế chung, việc đặt sân bay tại khu vực giáp ranh này sẽ tạo ra một cực tăng trưởng mới, thúc đẩy liên kết vùng mạnh mẽ.
5. Kết luận: Cuộc cách mạng về quy hoạch
Di dời sân bay là một bài toán khó, đòi hỏi sự dũng cảm và kiên nhẫn của giới lãnh đạo. Chúng ta cần một cuộc cách mạng về quy hoạch đi đầu, thay vì chạy theo giải quyết phần ngọn của vấn đề.
Đã đến lúc trả lại không gian trung tâm cho con người, cho cây xanh và cho những công trình kinh tế sáng tạo. Hãy để Sân bay Quốc tế Đà Nẵng mới trở thành cánh cửa rộng mở tại ngoại vi, dẫn lối cho một thành phố Đà Nẵng vươn tầm châu lục trong thế kỷ 21.
