 |
| Một góc Đà Nẵng Xưa |
Đà Nẵng trong tâm thức của thế hệ chúng tôi ngày ấy là một cái gì đó hoa lệ và xa xôi lắm. Có lúc người ta gọi là Faifo, có khi là Thái Phiên, còn mẹ tôi thì vẫn giữ cách gọi mộc mạc: "đi phố Hội An, đi Hàn Đà Nẵng". Cái tên "Hàn" ấy không chỉ là địa danh, mà là biểu tượng của một chân trời mới, nơi mà những đứa trẻ vùng nông thôn lam lũ luôn đau đáu cái nhìn hướng về với bao khát khao đổi đời.
1. Một thời "khát phố"
Ngày ấy, cuộc sống nông thôn cực nhọc và đơn điệu đến mức phố thị trở thành một "đẳng cấp" mà ai cũng muốn chạm tới. Tôi nhớ anh trai mình, mới 16 tuổi đã khai nâng thêm một tuổi để đủ điều kiện thi vào trường Công nhân Kỹ thuật Nguyễn Văn Trỗi, chỉ để được sống và hít thở không khí Đà thành. Chị gái tôi cũng khẩn khoản xin cha mẹ cho bằng được cái nghề may trên phố. Thậm chí, thanh niên quê tôi thời đó xem việc kết hôn với người thành phố là một tấm vé thông hành để bước chân vào cuộc sống sang giàu.
Ký ức đậm nét nhất là năm tôi 11 tuổi, mồng 2 Tết năm Kỷ Mùi. Khi hai anh trai cùng chú Thà đạp xe ra Đà Nẵng, tôi đã chạy theo hơn 1km, ra tận nghĩa trang liệt sĩ Điện Bàn chỉ để nhìn theo cái bóng xe xa dần. Trong đôi mắt đứa trẻ 11 tuổi khi ấy, Đà Nẵng là miền đất hứa, là nơi chứa đựng những gì lấp lánh nhất.
2. Những mùa Tết thiêng liêng
Năm 1985, kỷ niệm 10 năm giải phóng, Đà Nẵng thay da đổi thịt với những công trình chỉnh trang đô thị, mở rộng đường Điện Biên Phủ. Lần đầu tiên được ra phố trước Tết, lạc bước vào Công viên 29-3, ngắm hoa chợ Tết xuân Ất Hợi, tôi như choáng ngợp trước một thế giới kỳ ảo.
Tiếng hô lô tô rộn rã, những màn xiếc kỳ thú, múa kiếm, phóng phi tiêu, ném vòng cổ vịt... tất cả trở thành những mảnh ghép tâm linh thiêng liêng của ngày Tết. Để có được 4 ngày thong dong đi chơi phố, chúng tôi – những đứa trẻ quê – đã làm việc bằng hai, bằng ba công suất thường ngày. Tôi nhớ mình đã cắt cỏ, dự trữ đầy nhà để đàn bò có cái ăn suốt mấy ngày Tết. Sự hăng say ấy không phải vì trách nhiệm, mà vì phần thưởng quá đỗi lớn lao: Được đi chơi phố.
3. Sự san bằng khoảng cách và cơn lốc đô thị hóa
Thấm thoắt đã đến Tết Bính Ngọ 2026, tôi nay đã bước sang tuổi 59. Nhìn lại quê hương Điện Bàn, giờ đây đã lên phường, tôi ngỡ ngàng trước sự thay đổi đến chóng mặt. Cái ranh giới giữa "phố" và "quê" dường như đã bị xóa nhòa.
Về tinh thần: Công nghệ thông tin tràn ngập, mọi trò chơi, thú vui trên thế giới chỉ nằm gọn trong lòng bàn tay. Trẻ em bây giờ chẳng còn khao khát "ra phố" như chúng tôi ngày xưa, bởi ngay tại cổng nhà, chẳng thiếu thứ gì.
Về vật chất: Đêm giao thừa vừa qua tại phường An Thắng, màn pháo hoa rực rỡ trị giá khoảng 6-7 tỷ đồng là minh chứng hùng hồn cho sự giàu có. Dân quê mình đã thực sự đổi đời. Những gia đình sở hữu ô tô không còn là chuyện hiếm, có nhà sắm đến 5 chiếc. Tốc độ giàu lên như một cơn bùng nổ.
Sinh viên đi học xa, nay về nghỉ Tết chẳng còn chịu cảnh xe đò chen chúc, mà đều khứ hồi bằng máy bay. Sự tiện nghi đã trở thành tiêu chuẩn hiển nhiên của cuộc sống.
4. Tầm nhìn 10 năm và khát vọng vươn tầm
 |
| Đà Nẵng 2026 |
Nhìn vào tốc độ hiện tại, tôi dự cảm rằng chỉ trong vòng 10 năm tới, quê hương sẽ đối mặt với những bài toán của một đô thị nén. Đất đai sẽ trở nên khan hiếm, nông nghiệp thu hẹp dần để nhường chỗ cho công nghiệp và dịch vụ. Vấn đề đậu đỗ ô tô sẽ trở thành một thách thức lớn khi nhà nhà đều có xe.
Tuy nhiên, với cuộc cách mạng công nghệ đang bùng nổ mạnh mẽ, tôi có một niềm tin sắt đá rằng Việt Nam nói chung và vùng đất Quảng Nam - Đà Nẵng nói riêng sẽ sớm đứng ngang hàng với những "con rồng" châu Á như Singapore, Hàn Quốc hay Nhật Bản.
Từ một đứa trẻ chạy bộ theo xe đạp ra nghĩa trang liệt sĩ năm nào, nay nhìn thấy quê mình bắn pháo hoa tỷ đồng, tôi hiểu rằng: Chúng ta không chỉ đang sống trong một thời đại mới, mà đang tự tay viết nên những trang sử huy hoàng nhất cho vùng đất "đi Hàn" năm ấy.
