 |
| Caffe Tùng Đà Lạt |
Trong tâm thức của những người yêu Đà Lạt, Cafe Tùng không chỉ là một quán cà phê; đó là một "chứng nhân" của thời gian, một góc nhỏ lưu giữ hồn cốt của thành phố sương mù qua bao thập kỷ. Tuy nhiên, đằng sau những tách cà phê thơm nồng và những bản nhạc cổ điển ấy là một câu chuyện ít người biết về sự kết nối giữa mảnh đất Đà Lạt và những người con làng Thanh Quýt (Quảng Nam).
Những Ngày Đầu Tại Cầu Đất: Sự Hỗ Trợ Của Ông Lê Tự Rế
Theo những lời kể được lưu giữ qua nhiều thế hệ, sự hình thành của Cafe Tùng có dấu ấn quan trọng từ gia đình ông Lê Tự Rế (thường được gọi là ông Giác – lấy tên con gái đầu lòng theo phong tục làng Thanh Quýt).
Vào những năm đầu thế kỷ XX, ông Rế được ông nội dẫn lên Cầu Đất để làm tổng thư ký và phụ trách văn phòng cho sở trà của địa chủ người Pháp. Tại đây, ông nên duyên cùng bà Hà Thị Nga (người làng Phong Ngũ cùng quê). Trong số các người con của ông bà, bà Lê Thị Giác chính là nhân vật then chốt kết nối dòng máu kinh doanh của người Thanh Quýt với sự ra đời của quán Tùng sau này.
Cuộc Hôn Nhân Và Sự Ra Đời Của Cafe Tùng
Hành trình khởi nghiệp của Cafe Tùng gắn liền với cuộc hôn nhân của bà Lê Thị Giác. Theo lời kể của những người thân trong gia đình, ban đầu cha mẹ định hướng bà kết hôn với một người khác, nhưng cuối cùng, ông Lê Tự Rế đã chọn gả con gái cho ông Tùng (một người Bắc di cư, có học thức).
Quán Cafe Tùng tại số 6 khu Hòa Bình được mở ra từ đó. Trong những ngày đầu đầy gian khó, chính ông Lê Tự Rế là người đã:
Cung cấp nguồn nguyên liệu: Cà phê được chuyển trực tiếp từ vùng Cầu Đất – nơi ông Rế làm việc.
Hỗ trợ kỹ thuật và kinh doanh: Giúp đỡ ông Tùng trong việc rang xay và định hình phong cách phục vụ.
Tạo công ăn việc làm: Vào giai đoạn những năm 1960, nhiều chị em người làng Thanh Quýt đã lên Đà Lạt để phụ giúp bà Giác trong việc tiếp viên và rang xay cà phê, tạo nên một cộng đồng nhỏ người đồng hương gắn bó tại quán.
Thời Hoàng Kim Và "Linh Hồn" Khu Hòa Bình
Nếu như những năm 50 là giai đoạn đặt nền móng, thì sau năm 1963, Cafe Tùng bắt đầu bước vào thời kỳ cực thịnh. Quán trở thành điểm hẹn của giới văn nghệ sĩ và trí thức.
Chính tại những chiếc ghế bọc nệm cũ kỹ này, thực khách đã từng bắt gặp nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và danh ca Khánh Ly ngồi đàm đạo, hay nhóm nhạc sĩ Vũ Thành An ghé qua trong những chiều sương. Những bản nhạc cổ điển, nhạc bán cổ điển (bolero) quyến rũ đã níu chân từ những sinh viên Trường Sĩ quan Đà Lạt tò mò cho đến cả những nhân vật quyền quý như Trung tướng Vĩnh Lộc và ca sĩ Minh Hiếu.
Sức hút của Tùng lớn đến mức khách ngồi đông nghịt ra tận vỉa hè khu Hòa Bình, tạo nên một nét đặc trưng không thể lẫn lộn của phố núi.
70 Năm – Một Di Sản Sống
Trải qua hơn 70 năm, những người khai sinh ra quán nay đã về với tổ tiên. Hiện tại, quán được kế thừa và quản lý bởi các thế hệ cháu nội. Dù không gian xung quanh có thay đổi, dù bức tường vàng "Tiệm Bánh Cối Xay Gió" đối diện có thể trở thành điểm "check-in" của giới trẻ, thì Cafe Tùng vẫn đứng đó như một ốc đảo của sự tĩnh lặng.
Bài viết này không chỉ để tôn vinh một thương hiệu, mà là để nhắc nhớ về:
Công lao của ông Lê Tự Rế và bà Lê Thị Giác: Những người mang dòng máu kinh doanh nhạy bén của làng Thanh Quýt.
Sự giao thoa văn hóa: Giữa trí thức Bắc Hà của ông Tùng và sự tần tảo, bền bỉ của người dân miền Trung.
Giá trị của sự nguyên bản: Cafe Tùng không chỉ bán cà phê, họ bán ký ức.
"Cafe Tùng không chỉ là một địa danh du lịch, đó là một phần di sản gia đình, nơi dòng máu làng Thanh Quýt đã góp phần tạo nên một biểu tượng cho Đà Lạt ngày hôm nay."
