Tôi sinh ra và lớn lên ở Thanh Quýt. Trong trí nhớ của một đứa trẻ thời bấy giờ, thế giới dẫu chỉ gói gọn qua những lũy tre làng nhưng lại đầy rẫy những định kiến "vượt dậu". Thuở ấy, các cụ già trong làng thường ngồi bên ấm chè xanh, kể chuyện về những làng lân cận như Giáp Năm, Giáp Sáu, An Tự... Bằng cái nhìn đầy tự hào nhưng cũng không kém phần bảo thủ, các cụ thường khen làng mình và dành những lời chê bai cho làng bạn. Đó có lẽ là cái tâm lý cục bộ, ích kỷ của một thời đại cũ, nơi người ta coi ranh giới làng xã là một thước đo cho sự hưng thịnh hay nghèo hèn.
1. Thuở xa xưa và những định kiến của thời gian
Ngày ấy, Giáp Sáu trong mắt tôi qua lời kể của các bậc cao niên là một vùng đất "cỏ dại, nhà xơ xát, đường lầy lội". Mỗi lần có việc phải dẫm chân qua những con đường đất đỏ, hễ mưa xuống là sình lầy quánh chặt lấy bàn chân, tôi lại thấy cái "định kiến" của các cụ dường như có phần đúng. Sự nghèo khó ấy cứ đeo bám, khiến cái tên Giáp Sáu mặc nhiên nằm lại trong ngăn kéo của những ký ức u buồn, lạc hậu. Tôi từng nghĩ, có lẽ nơi ấy sẽ mãi dẫm chân tại chỗ bởi cái bóng quá lớn của sự nghèo nàn và cách biệt.
2. Sự ngỡ ngàng trong đêm xuân Bính Ngọ
Thế nhưng, thời gian là một phép màu, và con người chính là những nghệ sĩ tạo nên phép màu đó. Đêm mồng 4 Tết Bính Ngọ vừa qua, tôi nhận được lời mời từ anh Phan Hưng – Trưởng khối phố Phong Lục Tây (tên gọi ngày nay của làng Giáp Sáu xưa). Anh mời tôi lên hàng ghế "Đại biểu" để dự xem đêm văn nghệ mừng Đảng, mừng Xuân.
Thú thật, khi bước chân đi, trong lòng tôi vẫn mang theo cái tâm thế của 35 năm về trước. Tôi cứ ngỡ mình sẽ được thấy một sân khấu dựng tạm bợ bằng vài tấm bạt, vài ngọn đèn dầu hay ánh điện lờ mờ của một vùng quê chưa kịp chuyển mình. Nhưng không! Ngay khi vừa chạm ngõ Phong Lục Tây, tôi đã bị choáng ngợp. Trước mắt tôi không còn là một ngôi làng quê mùa, mà là một không gian nghệ thuật rực rỡ. Hệ thống sân khấu hiện đại, dàn đèn LED hoành tráng, âm thanh vang vọng, sắc nét. Cách bố trí chương trình, từ ánh sáng đến hậu cần, chẳng thua kém gì những sân khấu tại phố thị sầm uất. Sự đầu tư bài bản này khiến tôi phải lập tức thay đổi cái nhìn bấy lâu nay. Đây không chỉ là một đêm diễn văn nghệ đơn thuần, mà là lời khẳng định về tầm vóc và nội lực của một vùng đất mới.
3. Sức mạnh của sự đồng lòng và phương châm "Cây nhà lá vườn"
Trong không khí hân hoan của đêm hội, anh Phan Hưng đã chia sẻ với tôi về "hành trình" để có được ánh đèn sân khấu lung linh này. Đó không phải là kết quả của sự phung phí tiền bạc, mà là kết tinh của sự đoàn kết. Để có được một đêm diễn chuyên nghiệp, Chi ủy và Ban dân chính khối phố đã họp bàn kỹ lưỡng, đề ra chủ trương và vận động toàn dân cùng vào cuộc.
Từ Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên đến các trường học trên địa bàn, tất cả đều trở thành những "nghệ sĩ" thực thụ. Anh Hưng bồi hồi kể về những đêm cận Tết, khi chị em phụ nữ vẫn còn tất bật với công việc đồng áng, lo toan kinh doanh hay quán xuyến gia đình. Vậy mà, cứ đêm về, họ lại gác lại mệt mỏi, tề tựu dưới mái đình chung để tập luyện từng bước nhảy, câu hò.
Với phương châm "Cây nhà lá vườn", họ dùng chính mồ hôi và niềm đam mê để bù đắp cho những thiếu sót về kỹ thuật. Nhìn những tà áo dài thướt tha, những nụ cười rạng rỡ trên gương mặt sạm màu nắng gió của các bà, các chị, tôi hiểu rằng: Nghệ thuật ở đây không phải là thứ xa hoa, mà là tiếng lòng của những người lao động yêu đời.
4. Diện mạo mới của Phong Lục Tây – Từ làng lên phố
Trở lại Phong Lục Tây vào ban ngày để kiểm chứng những gì mình thấy trong đêm tối, tôi càng thêm kinh ngạc. Giáp Sáu của "ngày xưa" đã hoàn toàn lùi vào dĩ vãng. Giờ đây, những con đường nhựa hóa phẳng lì, rộng thênh thang tới 10,5m chạy dọc khối phố. Những con đường nhánh "xương cá" đi vào sâu trong từng xóm nhỏ cũng đã được bê tông hóa 100%, sạch sẽ và khang trang. Sự kiện thành lập xã Điện Thắng Nam, rồi từ xã lên phường đã trở thành đòn bẩy lịch sử. Giáp Sáu nay đã là khối phố Phong Lục Tây với gần 500 hộ dân, một cộng đồng dân cư trù phú và hiện đại.
Đời sống vật chất được nâng lên rõ rệt, nhưng điều đáng quý hơn cả là đời sống tinh thần cũng phát triển vượt bậc. Người dân không chỉ lo "ăn chắc mặc bền" mà đã bắt đầu chú trọng đến "ăn ngon mặc đẹp" và hưởng thụ những giá trị văn hóa cao đẹp.
5. Lời ru cho phần hồn và những người "đứng mũi chịu sào"
Xem suốt chương trình văn nghệ, tôi bỗng nhớ đến những vần thơ sâu sắc:
"Mẹ ru cái lẽ ở đời
Sữa nuôi phần xác, hát ru phần hồn."
Nếu như sự phát triển kinh tế, cơ sở hạ tầng là "nguồn sữa" nuôi dưỡng phần xác cho Phong Lục Tây, thì những đêm văn nghệ như thế này chính là "tiếng hát" ru cho phần hồn của nhân dân. Những người đứng đầu các chi hội ở đây thật sự là những người năng động, tâm huyết. Họ hiểu rằng, một khối phố văn minh không chỉ có những ngôi nhà cao tầng hay đường nhựa rộng lớn, mà phải có một đời sống tinh thần phong phú, gắn kết. Họ đã và đang "ru phần hồn" cho thế hệ trẻ bằng tình yêu quê hương, bằng lời ca tiếng hát được gìn giữ qua bao đời.
6. Lời kết: Một cái nhìn khác về ngày mai
Đêm văn nghệ kết thúc, dòng người ra về trong tiếng cười nói hân hoan. Tôi cũng ra về, nhưng bước chân lần này sao thấy nhẹ nhàng và ấm áp đến lạ. Trong lòng tôi, hình ảnh một "Giáp Sáu" cũ kỹ, lầy lội đã hoàn toàn tan biến, thay vào đó là một Phong Lục Tây tràn đầy sức sống, một điểm sáng của phường Điện Thắng Nam.
Cảm ơn anh Phan Hưng, cảm ơn những người dân Phong Lục Tây đã cho tôi một bài học về sự vận động và phát triển. Đừng bao giờ dùng định kiến xưa cũ để đánh giá một vùng đất, bởi khi con người có khát vọng và sự đồng lòng, sỏi đá cũng hóa cơm vàng, và những miền quê xơ xác cũng sẽ hóa thành những vườn hoa rực rỡ sắc màu. Tạm biệt Phong Lục Tây, tôi mang theo niềm tin rằng, với những người cán bộ nhiệt tâm và những người dân yêu đời như thế, khúc hát mừng xuân nơi đây sẽ còn vang mãi, vang xa hơn nữa.

